Ο όρος «emerging virus» χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις: μπορεί να αναφέρεται σε ιό που εμφανίστηκε μετά την μόλυνση νέων ειδών ξενιστών ή σε ιό που εμφανίστηκε σε νέες περιοχές ή και τα δύο. Ένας ιός περιγράφεται ως «re-emerging», όταν αρχίζει να θεωρείται διαδεδομένος ενώ πριν από λίγο ήταν σπάνιος. Ο Foot and mouth disease virus επανεμφανίζεται κατά διαστήματα στην Αγγλία. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνουν την πιθανότητα της εμφάνισης και της επανεμφάνισης των ιών. Τα ταξίδια και το εμπόριο συμβάλλουν στην διασπορά των ιών σε νέες περιοχές του πλανήτη ενώ η εισαγωγή νέων ζωικών ειδών σε άλλες περιοχές, για παράδειγμα τα άλογα στην Αυστραλία, θα μπορούσαν να αποτελέσουν νέους ξενιστές στην περιοχή αυτή.

Άλλες δραστηριότητες που έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση νέων ιών είναι η στενή επαφή με ζώα, το κυνήγι και η θανάτωση πρωτευόντων, πλην των ανθρώπων. Είναι γνωστό ότι ιοί όπως οι simian immunodeficiency viruses (SIVs) ανιχνεύονται στο κρέας των πιθήκων, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης με την επαφή του. Η μεταφορά SIVs από τους πιθήκους στον άνθρωπο έχει πολλές φορές συμβεί γεγονός που συνέβαλλε στην εμφάνιση και των στελεχών HIV-1 και HIV-2. Εάν ένας ιός μεταπηδήσει από ένα είδος ξενιστή σε άλλο, μπορεί να συμβούν εξελικτικές αλλαγές στον νέο ξενιστή με αποτέλεσμα την εμφάνιση ενός νέου ιού. Με τον τρόπο αυτό εμφανίστηκαν τα στελέχη HIV-1 και HIV-2 από τους SIV προγόνους τους. Νέοι ιοί εμφανίζονται και μετά από ανασυνδυασμό που έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία βιώσιμων συνδυασμών γονιδίων. Νέα στελέχη του ιού της Influenza A ανήκουν στην κατηγορία αυτή. Μερικοί ιοί που αναφέρονται ως «νέοι ιοί» στην πραγματικότητα είναι παλιοί, για τους οποίους ενημερωθήκαμε πρόσφατα. Σε αυτούς ανήκει και ο ερπητοϊός που σχετίζεται με το σάρκωμα Kaposi. Στη συνέχεια θα αναφερθούν ιοί που εμφανίστηκαν ή επανεμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του 20ου και του 21ου αιώνα και είναι κυρίως ιοί του ανθρώπου.